Τα εκκολπώματα αποτελούν μια από τις πιο συχνές παθήσεις του πεπτικού συστήματος, ιδιαίτερα στον δυτικό κόσμο και πολλές φορές η συχνότητα εμφάνισης της νόσου σχετίζεται με την ηλικία. Η σωστή διατροφή παίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στη διαχείριση των συμπτωμάτων όσο και στην πρόληψη νέων επεισοδίων.

Τι Είναι τα Εκκολπώματα;

Η εκκολπωμάτωση είναι μια συχνή κατάσταση κατά την οποία αναπτύσσονται μικροί θύλακες στο εσωτερικό του παχέος εντέρου και συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα.

Τα εκκολπώματα (diverticula) είναι μικροί «σάκοι» που προεξέχουν μέσα από αδύναμα σημεία του τοιχώματος του εντέρου. Αν και μπορούν να σχηματιστούν τόσο στο λεπτό όσο και στο παχύ έντερο, η πλειονότητα εμφανίζεται στο παχύ έντερο και κυρίως στο σιγμοειδές κόλον. 

Εκκολπωμάτωση vs Εκκολπωματίτιδα: Ποια η Διαφορά;

Η εκκολπωμάτωση σημαίνει απλώς την «παρουσία» εκκολπωμάτων. Η εκκολπωματίτιδα αναφέρεται στη μόλυνση ή φλεγμονή των εκκολπωμάτων. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η ύπαρξη εκκολπωμάτων από μόνη της δεν αποτελεί απαραίτητα πρόβλημα. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν εμφανίζουν ποτέ συμπτώματα ή επιπλοκές. Ωστόσο, όταν τα εκκολπώματα φλεγμαίνουν ή μολύνονται, τότε μιλάμε για εκκολπωματίτιδα, η οποία μπορεί να προκαλέσει σημαντική δυσφορία.

Πόσο Συχνή Είναι η Πάθηση;

Η υψηλότερη συχνότητα της πάθησης παρατηρείται στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και την Αυστραλία, όπου περίπου το 50% του πληθυσμού ηλικίας 60 ετών και άνω παρουσιάζει εκκολπωμάτωση. Η πάθηση αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία, κυμαινόμενη από 10% σε άτομα κάτω των 40 ετών έως 50-70% σε άτομα άνω των 80 ετών. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκτιμάται ότι το 50% του πληθυσμού άνω των 50 ετών επηρεάζεται από εκκολπωματική νόσο. 

Η Ελλάδα κατέγραψε εκκολπωμάτωση στο 22,9% των ασθενών στις αρχές του 21ου αιώνα. Η νόσος είναι συχνή στον δυτικό κόσμο και εμφανίζεται σπανιότερα στην Αφρική και την Ασία. 

Αιτίες και Παράγοντες Κινδύνου

Οι ερευνητές υποψιάζονται ότι η κύρια αιτία της εκκολπωμάτωσης είναι η διατροφή δυτικού τύπου, η οποία είναι χαμηλή σε φυτικές ίνες και υψηλή σε επεξεργασμένα άμυλα.

Οι ειδικοί έχουν εντοπίσει επιπλέον παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξης εκκολπωματίτιδας:

• Γενετική: Τα γονίδια μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εκκολπωματικής νόσου και η εκκολπωματίτιδα φαίνεται να είναι κληρονομική. 
• Ηλικία: Η εκκολπωματίτιδα είναι πιο συχνή σε άτομα άνω των 50 ετών. 
• Παχυσαρκία: Το υπερβολικό βάρος φαίνεται πως αυξάνει τον κίνδυνο. 
• Κάπνισμα: Οι καπνιστές είναι πολύ πιο πιθανό να αναπτύξουν εκκολπωματίτιδα από τους μη καπνιστές. 
• Έλλειψη άσκησης: Η τακτική έντονη άσκηση μειώνει τον κίνδυνο. 
• Διατροφή: Η κατανάλωση δίαιτας χαμηλής σε ίνες και υψηλής σε λιπαρά αυξάνει τον κίνδυνο. 
• Φάρμακα: Ορισμένα φάρμακα μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο, όπως τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ), τα οπιοειδή και τα στεροειδή.

Συμπτώματα: Πώς Αναγνωρίζω μια Έξαρση;

Οι περισσότεροι άνθρωποι με εκκολπωμάτωση δεν έχουν πόνο ή συμπτώματα. Εάν υπάρχουν συμπτώματα, μπορεί να περιλαμβάνουν ήπιες κράμπες, φούσκωμα ή δυσκοιλιότητα. Όταν όμως εκδηλωθεί εκκολπωματίτιδα, το πιο συχνό σύμπτωμα είναι ο κοιλιακός πόνος. Το πιο κοινό σημάδι είναι η ευαισθησία στην αριστερή πλευρά της κάτω κοιλιάς. Εάν η αιτία είναι μόλυνση, μπορεί να εμφανιστεί πυρετός, ναυτία, εμετός, ρίγη, κράμπες και δυσκοιλιότητα.

Ο πόνος που προκαλείται από την εκκολπωματίτιδα είναι συνήθως έντονος και εμφανίζεται ξαφνικά, αν και μπορεί επίσης να είναι ήπιος και να επιδεινώνεται σταδιακά μέσα σε αρκετές ημέρες.

Διατροφή κατά τη Διάρκεια Έξαρσης

Όταν βρισκόμααστε σε οξεία φάση, το πεπτικό σύστημα χρειάζεται ανάπαυση και η μείωση των φυτικών ινών στη διατροφή βοηθάει σε αυτό. Συνήθως συστήνεται:

Φάση 1: Δίαιτα Διαυγών Υγρών (2-3 ημέρες)

Δίαιτα διαυγών υγρών σημαίνει κατανάλωση μόνο υγρών και διαφανών τροφών όπως ζωμός ή διαυγείς σούπες και διαυγείς χυμοί όπως μήλου ή λευκού σταφυλιού.

Η δίαιτα διαυγών υγρών είναι προσωρινή. Οι περισσότεροι αναφέρουν ότι προσφέρει μεγαλύτερη άνεση από τη συνέχιση με στερεές τροφές και συνήθως ακολουθείται για δύο έως τρεις ημέρες ή μέχρι να βελτιωθεί ο πόνος.

Φάση 2: Δίαιτα Χαμηλή σε Φυτικές Ίνες

Στη φάση 2, ακολουθούμε μια δίαιτα χαμηλή σε φυτικές ίνες (συνήθως 10-15 γραμμάρια την ημέρα) μέχρι να υποχωρήσουν τα συμπτώματα. Μόλις τα συμπτώματα υποχωρήσουν, προσθέτουμε σταδιακά τροφές υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες στη διατροφή. 

Κατάλληλα τρόφιμα σε αυτή τη φάση:

• Λευκό ψωμί, λευκό ρύζι και ζυμαρικά
• Κονσερβοποιημένα ή μαγειρεμένα φρούτα χωρίς φλούδες και σπόρους
• Καλά μαγειρεμένα αυγά
• Άπαχο ψάρι και πουλερικά
• Γιαούρτι χωρίς granola ή ξηρούς καρπούς
• Πουρές πατάτας

Καλό επίσης είναι να γίνεται κατανάλωση μικρών και συχνών γευμάτων κατά τη διάρκεια της ημέρας (4-6 γεύματα/ημέρα). 

Τροφές προς Αποφυγή κατά την Έξαρση:

Μπορεί να βοηθήσει ο περιορισμός των λιπαρών, τηγανητών και ζαχαρούχων τροφίμων, των γαλακτοκομικών με υψηλή περιεκτικότητα σε λακτόζη, των ροφημάτων με καφεΐνη και των τροφίμων με τεχνητά γλυκαντικά όπως σορβιτόλη και ξυλιτόλη. 

Διατροφή για Πρόληψη Νέων Επεισοδίων

Μετά την πλήρη ανάκαμψη από την έξαρση, η διατροφική προσέγγιση αλλάζει ριζικά. Μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, με περιορισμό στα επεξεργασμένα σάκχαρα και το αλκοόλ, είναι το καλύτερο διατροφικό πρότυπο για τη μείωση του κινδύνου μελλοντικών εξάρσεων.

Τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες:

Τα άτομα με εκκολπωμάτωση μπορούν να ωφεληθούν από τροφές πλούσιες σε ίνες, όπως δημητριακά ολικής άλεσης (κινόα, πλιγούρι, κριθάρι, ποπ κορν, βρώμη), όσπρια (μαύρα φασόλια, ρεβίθια, φακές), λαχανικά όπως λαχανίδες, σπανάκι, μπρόκολο, κουνουπίδι και καρότα, και φρούτα όπως βατόμουρα, σμέουρα, αβοκάντο, μύρτιλα, φράουλες, μήλα και αχλάδια με τη φλούδα τους, ακτινίδια και πορτοκάλια.

Στόχος: Για την αποφυγή εξάρσεων, θα πρέπει να καταναλώνονται περίπου 25-35 γραμμάρια φυτικών ινών καθημερινά. 

Ξηροί Καρποί, Σπόροι και Ποπ Κορν: Καταρρίπτοντας τον Μύθο

Στο παρελθόν, τα άτομα με εκκολπωμάτωση λάμβαναν οδηγίες να αποφεύγουν σπόρους και ξηρούς καρπούς, σε περίπτωση που κάποιος «κόλλαγε» σε ένα εκκόλπωμα και προκαλούσε εκκολπωματίτιδα. Αυτός ο κίνδυνος θεωρείται σήμερα κυρίως μύθος. Οι σπόροι και οι ξηροί καρποί είναι εξαιρετικές πηγές φυτικών ινών και φυτικής πρωτεΐνης.

Οι περισσότεροι άνθρωποι με εκκολπωμάτωση ή εκκολπωματική νόσο δεν χρειάζεται να αποφεύγουν συγκεκριμένες τροφές. Οι πιο πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι αυτές οι τροφές δεν είναι επιβλαβείς για άτομα με αυτές τις παθήσεις. 

Η Σημασία της Ενυδάτωσης

Οι φυτικές ίνες χρειάζονται νερό για να λειτουργήσουν και γι αυτό η επαρκής ενυδάτωση είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της υγείας και της λειτουργίας του εντέρου. Αν και κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές ανάγκες σε υγρά, ένα καλό σημείο εκκίνησης είναι περίπου 2 λίτρα την ημέρα, τα οποία αυξάνουμε σε περιπτώσεις έντονης άσκησης, υπερβολικά ζεστού καιρού ή σε περίπτωση κρυολογήματος ή άλλης ασθένειας.

Ο Ρόλος της Άσκησης

Η άσκηση προάγει επίσης την κίνηση του εντέρου και βοηθά στην πρόληψη της δυσκοιλιότητας επομένως, η τακτική σωματική δραστηριότητα, όπως το περπάτημα, η κολύμβηση ή η ποδηλασία, συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας του πεπτικού συστήματος.

Πότε να Επικοινωνήσετε με Επαγγελματία Υγείας

Ο πόνος που προκαλείται από την εκκολπωματίτιδα είναι συνήθως έντονος και εμφανίζεται ξαφνικά ενώ λιγότερο συχνά ο πόνος μπορεί να είναι ήπιος και να επιδεινώνεται σε αρκετές ημέρες.

Επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό σας εάν:

• Ο πόνος επιμένει ή επιδεινώνεται
• Εμφανίσετε πυρετό
• Έχετε ναυτία ή εμετό
• Παρατηρήσετε αίμα στα κόπρανα
  

Αν χρειάζεστε οποιαδήποτε πληροφορία, είμαι εδώ για να σας βοηθήσω! Εσείς απλά επικοινώνησε μαζί μου εδώ!

Για να μαθαίνετε τα πάντα γύρω από την υγιεινή διατροφή ακολουθήστε με στο Instagram!